Διάγνωση
Η έγκαιρη διάγνωση και ο έλεγχος του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, τον οποίο μπορεί να προκαλέσει ο HPV, επιτρέπουν την έγκαιρη πρόληψη και θεραπεία.
Η μακρά διαδικασία καρκινογόνου μετασχηματισμού από τη μόλυνση από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) σε διηθητικό καρκίνο παρέχει άφθονες ευκαιρίες για την ανίχνευση της νόσου σε ένα στάδιο όπου η θεραπεία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική [1].
Η πρώτη και ακόμα η πιο διαδεδομένη εξέταση για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας είναι η κυτταρολογική εξέταση Παπανικολάου. Η εξέταση περιλαμβάνει μικροσκοπική εξέταση των κυττάρων που συλλέγονται από τον τράχηλο της μήτρας και χρώση τους με χρώση Παπανικολάου [1].
Η εξέταση Παπανικολάου μπορεί επίσης να εντοπίσει άλλα προβλήματα στον τράχηλο της μήτρας ή το ενδομήτριο, όπως φλεγμονές ή λοιμώξεις [2].
Το τεστ Παπανικολάου ελέγχει εάν τα κύτταρα στον τράχηλο δεν είναι φυσιολογικά. Τα μη φυσιολογικά κύτταρα του τραχήλου της μήτρας που εξετάζονται ως «χαμηλού έως υψηλού βαθμού» μπορεί να σημαίνουν ότι υπάρχουν προκαρκινικές αλλαγές στον τράχηλο που μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας [3].
Η λήψη του δείγματος γίνεται από επαγγελματίες υγείας όπως γυναικολόγους και μαίες.
Ο έλεγχος που βασίζεται στο DNA για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματικός από τις σημερινές συνήθως χρησιμοποιούμενες μεθόδους ελέγχου που αποσκοπούν στην ανίχνευση και πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας [4].
Το τεστ HPV-DNA ελέγχει εάν μια γυναίκα έχει λοίμωξη από HPV που μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Εάν το τεστ HPV είναι θετικό, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι υπάρχουν προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας [3].
Η εξέταση DNA HPV μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια ενός τεστ Παπανικολάου. Εάν γίνονται μαζί, ονομάζεται «συν-εξέταση» [5].
Επίσης, η εξέταση αυτή μπορεί να γίνει από κάθε γυναίκα όποτε και όπου αυτή επιθυμεί με kit για αυτολήψη κυτταρολογικού δείγματος από τον τράχηλο της μήτρας [6].
Θεραπεία
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει θεραπεία για τη λοίμωξη από HPV. Υπάρχουν, ωστόσο,
θεραπείες για τα προβλήματα υγείας που μπορεί να προκαλέσει ο ιός. Τα γεννητικά κονδυλώματα μπορούν να καταπολεμηθούν με συνταγογραφούμενα φάρμακα ή να αφαιρεθούν με κρυοθεραπεία, καυτηριασμό ή χειρουργική επέμβαση. Εάν δεν αντιμετωπιστούν, τα γεννητικά κονδυλώματα μπορεί να εξαφανιστούν, να παραμείνουν τα ίδια ή να αυξηθούν σε μέγεθος ή αριθμό [7, 8].
Οι θεραπείες για καρκίνους που προκαλούνται από τον HPV είναι πιο αποτελεσματικές εάν υπάρξει έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία ξεκινήσει γρήγορα. Μια διεπιστημονική ομάδα πρέπει να διασφαλίσει ότι η διάγνωση και η σταδιοποίηση (ιστολογική εξέταση, παθολογία, απεικόνιση) πραγματοποιούνται πριν από τη λήψη αποφάσεων για τη θεραπεία, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία και συστηματική θεραπεία, όπως χημειοθεραπεία [8].
[1] Basu, P., Mittal, S., Vale, D. B., & Kharaji, Y. C. (2018). Secondary prevention of cervical cancer. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 47, 73-85.
[2] Crifase, C., & Parker, J. (2025). Preventing Cervical Cancer: Best Practices in Pap and HPV Testing. StatPearls).
[3] Koliopoulos, G., Nyaga, V. N., Santesso, N., Bryant, A., Martin‐Hirsch, P. P., Mustafa, R. A., … & Arbyn, M. (2017). Cytology versus HPV testing for cervical cancer screening in the general population. Cochrane database of systematic reviews, (8).
[4] https://www.who.int/europe/news/item/11-09-2021-who-recommends-dna-testing-as-a-first-choice-screening-method-for-cervical-cancer-prevention
[5] https://ufhealth.org/conditions-and-treatments/hpv-dna-test
[6] WHO guideline on self-care interventions for health and well-being, 2022 revision. Geneva: World Health Organization; 2022. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO (https://www.who.int/publications/i/item/9789240052192).
[7] https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html
[8] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer