Αυτολήψη
Η αυτολήψη αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία ένα άτομο λαμβάνει το ίδιο ένα δείγμα από το σώμα του για ιατρικό ή διαγνωστικό έλεγχο.
Η αυτολήψη δειγμάτων για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι μια πολλά υποσχόμενη μέθοδος για τον έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει στις γυναίκες να συλλέγουν τα δικά τους δείγματα με ιδιωτικότητα, σε χρόνο και τόπο της επιλογής τους και όταν και όπου αισθάνονται άνετα [1].
Πως πραγματοποιείται
Η αυτολήψη για τεστ HPV (Ανθρώπινο Ιό των Κονδυλωμάτων) γίνεται συνήθως με τη χρήση μιας ειδικής βούρτσας για να συλλεχθούν κύτταρα από τον τράχηλο της μήτρας, παρόμοια με τη διαδικασία του τεστ Παπανικολάου. Η βούρτσα περιστρέφεται για τη λήψη υλικού, το οποίο στη συνέχεια αποστέλλεται στο εργαστήριο για ανάλυση DNA του ιου [2].
Πλεονεκτήματα
Συμφωνα με τον WHO οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και οι ανισότητες στην υγεία περιορίζουν την πρόσβαση στον έλεγχο και τη θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, γεγονός που με τη σειρά του οδηγεί σε υψηλό φορτίο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Μελέτες έχουν δείξει οτι το κόστος, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, τα κοινωνικά έθιμα, η ανεπαρκής ιατρική ή κοινωνική υποδομή και η έλλειψη πρόσβασης σε περίθαλψη είναι οι κυρίαρχοι κοινωνικοί παράγοντες. Επιπλέον, οι αντιλήψεις των γυναικών για την εξέταση, η δυσφορία, η ταλαιπωρία, η αμηχανία και η ντροπή έχουν αποδειχθεί ότι αποτελούν εμπόδια για τη συμμετοχή στις εξετάσεις. Για να ξεπεραστούν τέτοιου είδους εμπόδια αναπτύχθηκαν kit για αυτο-συλλογή κυτταρολογικού δείγματος από τον τράχηλο της μήτρας [2].
Στοιχεία από περιοχές τόσο υψηλού όσο και χαμηλού εισοδήματος υποδηλώνουν ότι η αυτο-λήψη δειγμάτων για τον έλεγχο του HPV μπορεί να αυξήσει αποτελεσματικά τη συμμετοχή στον έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και τη λειτουργική σκοπιμότητα σε σύγκριση με τη συμβατική λήψη δειγμάτων από κλινικό γιατρό. Η αυτο-λήψη δειγμάτων προσφέρει πλεονεκτήματα όπως ιδιωτικότητα, ευκολία και μειωμένη δυσφορία. Μελέτες έχουν δείξει ότι η αυτο-λήψη δειγμάτων έχει συγκρίσιμη απόδοση με τα δείγματα που συλλέγονται από κλινικούς γιατρούς για την ανίχνευση μόλυνση από HPV υψηλού κινδύνου, με υψηλή ευαισθησία, ειδικότητα και αρνητική προγνωστική αξία [3].
Πιθανοι προβληματισμοί
Παρά τα πιθανά οφέλη της, η εφαρμογή της αυτο-λήψης κολπικών δειγμάτων παρουσιάζει προκλήσεις, όπως η εκπαίδευση των εργαζομένων στον τομέα της υγείας ώστε να εξηγούν επαρκώς τη διαδικασία αυτο-λήψης δειγμάτων στις γυναίκες που συμμετέχουν, η μεταφορά των δειγμάτων που συλλέγονται, οι τεχνικές διαφορές μεταξύ της επεξεργασίας των δειγμάτων από τον τράχηλο και των κολπικών δειγμάτων και, τέλος, η ανάγκη για εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς για τη διαχείριση και την παρακολούθηση των γυναικών με θετικά αποτελέσματα [4].
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
[1] Vahabi, M., & Lofters, A. (2018). HPV Self-Sampling: A Promising Approach to Reduce Cervical Cancer Screening Disparities in Canada. Current Oncology, 25(1), 13-18. https://doi.org/10.3747/co.25.3845
[2] WHO, 2022. Human papillomavirus (HPV) self-sampling as part of cervical cancer screening and treatment, 2022 update. https://www.who.int/publications/i/item/9789240052192
[3] Li, X., & Zheng, W. (2024). Enhancing cervical cancer screening: the promise and future of self-sampling HPV testing. Gynecology and Obstetrics Clinical Medicine, 4(3).
[4] Hawkes, D., Keung, M. H., Huang, Y., McDermott, T. L., Romano, J., Saville, M., & Brotherton, J. M. (2020). Self-collection for cervical screening programs: from research to reality. Cancers, 12(4), 1053.